2014-07-16 | Żydowski pejzaż Grodziska Wielkopolskiego

Jesteśmy 12-osobową grupą gimnazjalistów z Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Ptaszkowie, realizującą projekt "Światło pamięci przywraca życie"... Żydowski pejzaż Grodziska Wielkopolskiego. Uczymy się w klasie pierwszej i drugiej gimnazjum. Mieszkamy w Ptaszkowie i w Grodzisku Wielkopolskim.

Na pierwszych naszych spotkaniach zastanawialiśmy się nad tematyką projektu. Każdy miał okazję, by opowiedzieć o sobie, o swoich zainteresowaniach, a także zdolnościach. Pomysłów było wiele, a zakres tematów był różnorodny. Chcąc stworzyć projekt chcieliśmy połączyć nasze pasje, które nawiązywały do takich przedmiotów jak historia, geografia czy informatyka.

Częstym tematem, który powtarzał się w naszych rozmowach był Grodzisk, a przede wszystkim historia jego dawnych mieszkańców. Warto przypomnieć, iż historię Grodziska tworzyli nie tylko Polacy, ale też Niemcy i Żydzi. To właśnie Żydzi zainspirowali nas do głębszych przemyśleń.

Uzgodniliśmy, że nasz projekt będzie właśnie dotyczył historii grodziskich Żydów oraz roli, jaką odegrali w tym mieście. Temat dość trudny, jednak wyszliśmy z założenia, że chcemy poprzez swój projekt pozostawić ślad w historii. Mówiąc krótko - postanowiliśmy zrobić coś dla mieszkańców Grodziska. Swoim projektem chcemy przypomnieć o ciekawej historii mniejszości żydowskiej w Grodzisku, która do wybuchu II wojny współtworzyła dorobek gospodarczy i kulturalny miasta.
Pamiętamy, że II wojna światowa zmieniła oblicze narodowościowe nie tylko w Grodzisku, ale i w całej Polsce.

"Światło pamięci przywraca życie, od nas dzisiaj zależy, by to światło nie zgasło" (Gołda Tencer).

Słowami Gołdy Tencer pragniemy przywrócić pamięć tych ludzi i związanych z nimi miejsc poprzez wyznaczenie szlaku ulicami miasta. Trasa będzie nosiła nazwę: Śladem Grodziskich Żydów. Naszym zamierzeniem jest również przygotowanie i poprowadzenie wycieczki wyznaczoną przez nas trasą oraz wydanie folderu.

Możemy się pochwalić, że jesteśmy pierwsi, którzy zwrócili uwagę na to, że nikt do tej pory nie zainteresował się wyznaczeniem szlaku oraz nie wydał folderu na temat mniejszości żydowskiej w Grodzisku Wlkp. Dlatego też pełni zapału podjęliśmy się tego nowatorskiego zadania, którym nikt do tej pory się nie zajął. Chcieliśmy, aby temat naszego projektu był atrakcyjny i mało znany. Mamy nadzieję, że zainteresuje on mieszkańców miasta i gminy.

Na zajęciach omówiliśmy, co dobrego przyniesie realizacja naszego projektu i kto też na niej skorzysta. Historia grodziskich Żydów tak naprawdę jest mało znana wśród młodzieży oraz mieszkańców miasta. Dzięki wyznaczonym sobie celom i zadaniom będziemy mogli zgłębiać swoją wiedzę oraz chętnie podzielimy się nią ze społecznością lokalną. Trudno jest dziś przywołać świat ludzi, po których tak mało zostało. Poprzez nasz projekt chcemy też podnieść atrakcyjność turystyczną miasta i zarazem regionu.

W ramach projektu zastanawialiśmy się nad kwestią antysemityzmu wśród społeczeństwa polskiego oraz potrzebą tolerancji dla przedstawicieli innych narodów, kultur i religii.

Na zajęciach poznawaliśmy:

  • historię Żydów w Polsce oraz ich wkład w rozwój nauki i kultury polskiej,
  • historię grodziskich Żydów, ich działalność w Grodzisku Wielkopolskim,
  • cechy religii żydowskiej,
  • kuchnię żydowską,
  • opracowaliśmy i przeprowadziliśmy zajęcia oraz konkursy recytatorskie polskich poetów żydowskiego pochodzenia. Konkursy odbyły się dla najmłodszych (kl. I-IV SP) i najstarszych (I-III Gimnazjum) koleżanek i kolegów z naszej szkoły,
  • przygotowaliśmy prezentację multimedialną i zajęcia dla gimnazjalistów o Holokauście,

Spotkaliśmy się z:

  • Panem Dariuszem Matuszewskim, Kustoszem Muzealnej Izby Tradycji Ziemi Grodziskiej,
  • Panem Piotrem Bartkowiakiem, autorem książki o mniejszości żydowskiej w Grodzisku Wielkopolskim,
  • Panem Andrzejem Chróstem, który był naszym przewodnikiem w muzeum.

Opracowaliśmy trasę szlaku grodziskich Żydów i zaprojektowaliśmy folder. Ten został wydrukowany!  Zaprosiliśmy grodziszczan do odbycia z nami wspólnej wycieczki. Wyjechaliśmy do synagogi w Buku na Dzień z Kulturą Żydowską oraz do Poznania na Święto Ulicy Żydowskiej. Była to dla nas niepowtarzalna okazja, by bliżej zapoznać się z nieznaną dotąd kulturą żydowską.

Zainteresowanie tematem projektu jest duże, ponieważ nauczyciele historii oraz wychowawcy klas zapraszają nas na lekcje, abyśmy przedstawili historię Grodziskich Żydów oraz temat związany z Holokaustem. Przygoda z projektem na pewno na długo pozostanie nam w pamięci.

Materiały przesłała Hanna Stachowiak.

Projekt realizowany jest przez: