2014-06-30 | Fizyka w chmurze

Fizyka w chmurze to projekt, który był realizowany w Gimnazjum im. Jana Pawła II w Wieleniu. Jakie cele założyli sobie uczniowie? Poznanie darmowego oprogramowania do tworzenia pomocy dydaktycznych, eksperymentowanie z wykorzystaniem materiałów codziennego użytku, określenie miejsc na terenie gminy Wieleń do wykonania eksperymentów (m.in. wyznaczanie gęstości wód gminy Wieleń) oraz scharakteryzowanie sposobów przeprowadzenia eksperymentów.

Fizyka jest nauką przyrodniczą badającą właściwości materii oraz zachodzące w niej zjawiska. Ucząc się fizyki i poznając jej prawa, niejednokrotnie pełnili rolę badacza poszukującego odpowiedzi na pytania dotyczące zjawisk obserwowanych w przyrodzie. Podstawą badań przyrodniczych są obserwacje i doświadczenia (eksperymenty). Dokonując obserwacji i wykonując doświadczenia, odkrywali na nowo prawa sformułowane wcześniej przez znanych fizyków i poznane na lekcjach fizyki. Doświadczenia przeprowadzali samodzielnie w klasie i na terenie gminy Wieleń pod kierunkiem nauczyciela. Odkrywając świat doświadczeń i eksperymentu, musieli posiadać podłoże teoretyczne, które utrwalali wykorzystując darmowe oprogramowanie do tworzenia pomocy dydaktycznych, np. krzyżówek, quizów, zadań z luką, prezentacji...

Wyznaczanie gęstości wód gminy Wieleń

Wieleń to stary gród nadnotecki, położony w północno-zachodniej części województwa wielkopolskiego, w dolinie Noteci. Pierwsze wzmianki o grodzie wieleńskim znajdują się w kronikach Jana Długosza, który wymienia Wieleń opisując wojenne wyprawy Bolesława Krzywoustego nad Noteć w latach 1108-1109. Historia ziemi wieleńskiej sięga XII w., a z dziejami regionu związane były losy wielu polskich rodów szlacheckich i arystokratycznych. Prawa miejskie nadane zostały w 1348 r. W 1515 r. Łukasz Górka oddając królowi Zygmuntowi Pobiedziska i dodając sumę 8 tysięcy florenów stał się właścicielem Wielenia. Następnymi właścicielami były kolejno rody: Czarnkowskich, Kostków, Grudzińskich, Działyńskich, Opalińskich i Sapiehów. Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 r. miasto i okolice zostały włączone do Prus. Ostatnia polska właścicielka Joanna Sapieżyna z domu Sułkowska w 1789 r. sprzedała dobra wieleńskie niemieckiemu hrabiemu Aleksandrowi von Blankensee. W 1855 r. majątek przeszedł w ręce Schulenburgów, którzy panowali tu do 1945 r. W XIX w. uregulowana została Noteć i wybudowano Kanał Bydgoski, co spowodowało, że rzeka intensywniej była wykorzystywana jako droga wodna, dało to impuls do rozwoju wymiany towarowej przez Wartę i Odrę. W drugiej poł. XIX w. odnotowano dynamiczny rozwój miasta, wtedy to wybudowano w Wieleniu okazałe budynki publiczne i mieszkalne, czynne były fabryki musztardy i octu. Polski Wieleń w okresie międzywojennym miał charakter handlowo-rzemieślniczy. W tym też czasie Wieleń awansował do rangi miast o znaczeniu ponadlokalnym, poprzez ustanowienie w 1887 r. starostwa powiatowego, które utrzymało się do 1919 r. W okresie międzywojennym granicą polsko-niemiecką była Noteć, która dzieliła Wieleń na niemiecką część północną i południową część polską, części te połączono w jedno miasto w 1977 r. Obecnie znajduje się bardzo dużo zbiorników wodnych.

W celu wyznaczenia gęstości wód gminy Wieleń, uczniowie korzystając z mapy gminy Wieleń, wyznaczyli trasy rowerowe do zbiorników wodnych. Wybrali się na wycieczkę rowerową, zebrali próbki wód, a podczas zajęć laboratoryjnych wyznaczali gęstość poszczególnych wód.

Do pomiarów wykorzystano wagę laboratoryjną. Pomiary polegały na zważeniu pustej menzurki, następnie wlaniu odpowiedniej wody, zwarzeniu i różnica mas oznaczała masę wody. Objętość wody odczytano z menzurki. Po podstawieniu do wzoru, obliczono gęstość wody. Następnie porównano z wielkością zawartą w tabeli. Wszystkie pomiary opatrzone są błędem. Opiekun przeprowadził rachunek błędów i wyciągnęli wnioski.

Obliczenia - rzeka Noteć:

Źródła:

  1. Grażyna Francuz-Ornat, Teresa Kulawik, Maria Nowotny-Różańska; "Spotkania z fizyką", Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 2009.
  2. http://www.wielen.pl/.

Materiały przesłała Izabela Okrzesik-Frąckowiak.

Projekt realizowany jest przez: